เมื่อปี พ.ศ.2533  พลเอกมานะ  รัตนโกเศศ  สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครพนมและดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในสมัยนั้น  ให้การสนับสนุนที่จะจัดตั้งหอสมุดแห่งชาติสาขาขึ้นที่จังหวัดนครพนม  เพื่อให้เป็นศูนย์รวมแห่งการเรียนรู้ที่จะเอื้อประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้าแก่นักเรียน  นักศึกษา   และประชาชนในจังหวัดนครพนม  และจังหวัดใกล้เคียง

โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ  เนื่องในมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ (12  สิงหาคม พ.ศ.2535) และได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ชื่อว่า  “หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ิ์  พระบรมราชินีนาถนครพนม”

รัฐมนตรีว่าการกระทรงศึกษาธิการและจังหวัดนครพนม  จึงดำเนินการปรับปรุงซ่อมแซมอาคารศาลากลางจังหวัดนครพนมหลังเก่า  เพื่อใช้เป็นอาคารหอสมุดแห่งชาติฯ  และเปิดให้บริการเมื่อ พ.ศ.2537 เป็นต้นมา

อาคารหอสมุดแห่งชาติฯ นครพนม  เดิมเป็นอาคารศาลากลางจังหวัดนครพนม  สร้างขึ้นในปี  พ.ศ. 2458  ในสมัยพระวิจิตรคุณสาร (ต่อมาเป็นพระยาพนมนครานุรักษ์)  ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมคนแรกและตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่  5  

เป็นอาคาร  3  ชั้น   ขนาดกว้าง 12 เมตร  ยาว  36  เมตร  รวมพื้นที่  2,504  ตารางเมตร  มีลักษณะสถาปัตยกรรมผสมระหว่างไทยและยุโรป  สร้างด้วยอิฐฉาบปูน   พื้นและบันไดเป็นไม้  อาคารเดิมเป็นสีเหลือง  เมื่อมีการปรับปรุงในปี  พ.ศ.2534  ได้เปลี่ยนเป็นสีขาวทั้งหลัง  และในปี พ.ศ.2540  ได้เปลี่ยนสีอาคารเป็นสีเหลืองตามแบบอาคารเดิมจนถึงปัจจุบัน