พื้นที่บริเวณตำบลเขาสมอคอนมีความสำคัญมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ สมัยทวาราวดี สมัยอยุธยา สมัยรัตนโกสินทร์ จากหลักฐานต่างๆ ทั้งเอกสาร และโบราณวัตถุ ระบุว่าเขาสมอคอนเป็นเทือกเขาที่มีความสำคัญด้านประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะหลักฐานประเภทตำนาน ที่มีการกล่าวถึงเขาสมอคอนอยู่มาก เช่น ในหนังสืออักขรานุกรมภูมิศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ที่กล่าวไว้ว่า “เขาสมอคอนนี้ เป็นที่อยู่ของสุกทันตฤาษี มหาฤาษี ผู้สอนศิลปวิทยาคมแก่พ่อขุนรามคำแหงมหาราชแห่งสุโขทัย พระยางำเมือง แห่งเมืองพะเยา และร่วมสมัยเดียวกันกับพ่อขุนเม็ง