พิพิธภัณฑ์ไทยพวนบ้านผือจัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2554 ด้วยวัตถุประสงค์ในการ อนุรักษ์ สืบทอดศิลปะ ประเพณี วัฒนธรรมที่ดีงามของชาวไทยพวน รักษาเอกลักษณ์ของภาษาพวนให้เป็นที่รู้จักและให้ชนรุ่นหลังได้รู้จักภาษาของตนเอง เป็นสถานที่เผยแพร่ ถ่ายทอดองค์ความรู้ของไทยพวนในทุก ๆ ด้าน เช่น ด้านภาษา อาหาร เครื่องแต่งกาย วีถีชีวิต ความเชื่อพิธีกรรม ศิลปะการดนตรี สร้างความสามัคคีในหมู่คณะ และใช้สำหรับเป็นศูนย์รวมในการบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม อาคารไทยพวนบ้านผือเป็นอาคารไม้ 3 หลัง มีชานเรือนเชื่อมตัวอาคารเข้าด้วยกันใต้ถุน