จังหวัดชุมพร ได้มอบที่ดินจำนวน 7 ไร่ ให้กับกรมศิลปากร เพื่อให้ดำเนินการจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติประจำเมือง เพื่อให้ท้องถิ่นเกิดความรัก ความภาคภูมิใจในความเป็นมาของตนเองและจะได้ร่วมกันรักษามรดกวัฒนธรรมที่มีค่าให้คงอยู่สืบไป อาคารพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชุมพร เป็นอาคาร 2 ชั้น มีลักษณะการผสมผสานสถาปัตยกรรมท้องถิ่นภาคใต้และสถาปัตยกรรมร่วมสมัยเข้าด้วยกัน ทำให้มีลักษณะโดดเด่นและทันสมัย ภายในประกอบด้วย ห้องสมุด ห้องประชุม ห้องอเนกประสงค์ สำนักงาน คลังเก็บโบราณวัตถุศิลปวัตถุ ร้านจำหน่ายหนังสือและของที่ระลึก โดยห้องจัดนิทรรศการถาวร แบ่งตามเนื้อหาเป็น 8 หัวข้อ ได้แก่ จังหวัดชุมพร เป็นการให้รายละเอียด เกี่ยวกับข้อมูลเบื้องต้นของจังหวัดชุมพรในปัจจุบัน โดยเฉพาะข้อมูลด้านภูมิศาสตร์ มีสื่อการจัดแสดงได้แก่ การใช้ภาพโปร่งแสง และคำบรรยาย สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในชุมพร บอกเล่าร่องรอยหลักฐานการดำรงชีวิตของผู้คนในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่จังหวัดชุมพร (ในช่วงเวลาราว 2,500 ปีมาแล้ว) โดยใช้ข้อมูลหลักฐานทางโบราณคดีในการอธิบาย สื่อการจัดแสดงใช้หุ่นจำลองขนาดเท่าจริง (Near Life-Size Diorama) แสดงภาพการดำรงชีวิตของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ประกอบกับการใช้โบราณวัตถุและภาพถ่ายแหล่งโบราณคดี ในการอธิบายเรื่องราวในช่วงเวลาดังกล่าว พัฒนาการในช่วงต้นประวัติศาสตร์ บอกเล่าเรื่องราวของชุมชนสมัยประวัติศาสตร์ระยะแรกเริ่ม (ในช่วงเวลาราวพุทธศตวรรษที่ 5 - 10) คือ การเกิดขึ้นของชุมชนโบราณบริเวณเขาสามแก้ว ตำบลนาชะอัง อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบ แสดงถึงพัฒนาการของชุมชนระยะแรกเริ่มประวัติศาสตร์และบทบาทความสำคัญของชุมชนในฐานะเมืองท่า ที่มีการติดต่อค้าขายกับโลกภายนอก ผ่านหลักฐานทางด้านโบราณวัตถุ ที่มีความเกี่ยวพันด้านแหล่งกำเนิดจากภูมิภาคต่างถิ่น อาทิ กลองมโหระทึกสำริด หินมีค่าสีต่างๆ ฯลฯ สื่อการจัดแสดงประกอบด้วย โบราณวัตถุที่ได้จากการขุดค้นแหล่งโบราณคดีเขาสามแก้ว หุ่นจำลองขนาดเล็ก (Miniature Figure Diorama) แสดงภาพชุมชนเมืองท่าโบราณ บริเวณเขาสามแก้ว ภาพถ่ายโบราณวัตถุจากแหล่งโบราณคดีเขาสามแก้ว และภาพถ่ายทางอากาศ สมัยประวัติศาสตร์ในชุมพร แสดงหลักฐานการอยู่อาศัยและร่องรอยการเกิดขึ้นของชุมชนในสมัยประวัติศาสตร์ โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็นสมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา และสมัยรัตนโกสินทร์ ผ่านมุมมองทางหลักฐานด้